Ses Güç Terimleri
Aşağıdaki yazı
www.antrak.org.tr sitesinde
yayınlanan 02/2004 tarihli gazeteden alınmış olup makalenin yazarı Sn.
Bülent İPEKKAN'dan alınan izinle yayınlanmaktadır. Yazıyla ilgili alıntı
dahil, diğer izinler için
www.antrak.org.tr sitesi ile irtibata geçiniz.
P.M.P.O (Peak Maximum Power Output)
Hoparlörlerinizin anlık olarak dayanabileceği maksimum gücü gösterir. Ancak
bu, gücü tarif edebilmenin çok mantıklı bir yolu değildir. Sadece anlık
olarak kaldırılabilecek yük miktarını temsil eder. Böyle olmasına rağmen
bile bu sayı yinede abartılarak ürün paketlerinde kullanılır. Bazı ucuz
bilgisayar hoparlör paketlerinde 9500 P.M.P.O gibi değerler bile görmek
mümkün. Ancak o hoparlörler, bırakın anlık olarak bu güce dayanmayı, 9500W
güç ile karşılaştıklarında bir anda 30 gram karbona dönüşürler. Ama sayı
olarak RMS'den daha büyük rakamlarla ifade edildiği için ucuz sistemlerde
P.M.P.O değerleri yazılarak hoparlörler olduğundan daha iyi gösterilmeye
çalışılır. Kimi kitapçık ve broşürlerde (güç kaldırma) anlamına gelen Power
Handling olarak da belirtilir ve hoparlörün zarar görmeden KISA SÜRELI
olarak çıkabileceği gücü ifade eder. Genellikle üretici tarafından
kullanılan malzemelerin bu değeri belirlemede rolü büyük olduğundan
denemeler sonucunda Watt cinsinden bir değer belirlenir. (Firma biraz iyi
niyetli ise denenir, çoğunlukla üfürülür) Bu değerin üzerine çıkan veya uzun
süreli bu güçte çalışan hoparlörlerde diyafram yırtılması ve hareketli
kısımların zarar görmesi KESİNDİR.Bugün özellikle bilgisayar malzemeleri ve
düşük kaliteli müzik sistemleri satan firmalar, PMPO değerini vererek RMS
değeri yerine bunu öne sürmektedir. Ancak kesinlikle yanlış fikir edinmenize
sebep olacaktır. Normalde 20-25 (RMS) güce sahip bir hoparlör, sert mabran
malzemelerinden imâl edildiyse 100-150W (PMPO) güçte ses vermese bile zarar
görmeyeceği düşünülebilinir. Yüksek güçle çalışması gereken 1000-2000 Watt
gibi dev bas hoparlörlerin bile genellikle (bazı istisnalar hariç) PMPO
değerleri 250-300W' a ancak çıkar. Buradan da görüleceği gibi PMPO tanımını
tanımlayabilmek, diğer değerlerle amprik bile olsa karşılaştırabilmek veya
oranlayabilmek hatta formüle edebilmek nerede ise imkansızdır. Tadı MUZ
gibidir. YİYENLER İÇİN, TADI NEYSE ODUR ! !
R.M.S (Root Mean Square)
Aslında alternatif salınımları (Alternasları) ölçmek için bir ölçü
metodudur. Tam anlamı, değişik frekanslarda alınan ölçümlerin karelerinin
ortalamalarının karekökünü ifade eder.(çok karışık oldu ama napalım, bize de
okulda böyle öğrettiler) R.M.S'de bir hoparlörün gücünü ölçmek için çok
mantıklı bir tanımlama olmasa da P.M.P.O'dan çok çok daha fazla gerçekleri
yansıttığı için hoparlörlerin gücünü tanımlamada sıkça kullanılan
ölçülerden biridir. Çoğu zaman 15W RMS'e sahip bir hoparlörün, 250W
P.M.P.O'ya sahip bir hoparlörden daha güçlü ve kaliteli ses verdiği
gerçektir.
Çalışma Gücü (OP)
Bazı hoparlör broşürlerinde RMS yerine tam Türkçe karşılığı (çalışma gücü)
anlamına gelen Operating Power tanımı da kullanılır. Hoparlöre bir veya üç
metre uzaklıkta duran 96dB veya 86dB ses basıncı elde edilmesi sırasında
hoparlörün harcadığı elektrik gücüdür. Watt cinsinden gösterilir ve
hoparlörün minimum yıpranma ile verebileceği ses gücünü ifade eder. Hoparlör
satın alırken özellikle RMS ve yazıyorsa OP güç değerine dikkat etmek
gerekir.
M.P (Musical Power) Müzik Gücü
Hoparlörlerine güvenen bazı markaların tanıtımları haricinde pek bir yerde
rastlayamayacağınız bu tanım, hoparlörün ses kalitesi konusunda belki de en
belirleyici değerleri verir. Çünkü bu değeri belirlemede hoparlörün
distorsiyon (o anda ölçümü yapılan veya Osilaskopta gözlenen frekanslardaki
sinüs işaretinin bozulması-yani bozulan sesler) üretmeye başlamadan hemen
önceki çalıştığı gücü Watt cinsinden ifade eder. Ölçümü yapılırken müzik
veya konuşma (SES) yaklaşık frekanslarında (25Hz' den küçük çeşitli
frekanslarda) sinyaller hoparlöre verilir ve distorsiyona girdiği Watt
değeri müzik gücü olarak belirlenir.
Bülent İPEKKAN
bipekkan@mynet.com
Aşağıdaki yazı www.antrak.org.tr sitesinde yayınlanan 02/2004 tarihli gazeteden alınmış olup makalenin yazarı Sn. Bülent İPEKKAN'dan alınan izinle yayınlanmaktadır. Yazıyla ilgili alıntı dahil, diğer izinler için www.antrak.org.tr sitesi ile irtibata geçiniz.
Stereo Mecmuasi
sitesi Hakan Cezayirli tarafından
hazırlanmıştır, site içeriğininn lisanslaması Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Unported License
ile yapılmıştır.
Lisans hakkında daha ayrıntılı bilgi için http://stereomecmuasi.com/lisans.htm sayfasını ziyaret ediniz.
