Ses Yüksekligi & Diyapazon & Sesin Süresi & Sesin Gücü & Ses Rengi
Aşağıdaki makale http://muzikportali.com
web sitesinden alınan izin doğrultusunda Stereo Mecmuası web sitesinde
kullanılmaktadır. Bu yazıyla ilgili alıntılarınızda lütfen http://muzikportali.com
yöneticileri ile irtibata geçiniz.
Esnek bir cismin titresmesi durumunda etrafindaki havada ses dalgalari olusmaktadir. Bu dalgalar duyus merkezimize ulastiginda ses olusumu hissi meydana gelmektedir. Sesler iki çesittir: Müzikal sesler ve gürültüler.
Müzikal ses bir cismin belli bir sürede (örnegin her saniyede) düzenli, sabit ve periyodik olarak titresmesi sonucunda olusur. Düzensiz ve sayisi sabit olmayan titresimlerde gürültü meydana gelir.
Müzik sesleri yükseklik, süre, güç ve renklerine göre birbirinden ayirt edilir.
Sesin yüksekligi, titresimlerin mutlak sayisina (frekans) baglidir. Titresimlerin sayisi* yükselince ses tizlesir. Insan kulaginin 'ses' olarak algilayabildigi titresimler, 16-60.000 Hz arasindadir, ancak 4.000 Hz üzerindeki sesler müzikte hemen hemen kullanilmaz.
Seslerin mutlak ve sabit titresimleri diyapazon aletiyle belirlenir. Bu alet genelde iki ucu çatal seklinde bir metaldir, vuruldugunda genellikle Birinci Oktav La sesini üretmektedir. Diyapazon, Ingiliz asilli John Shore tarafindan (1711) icat edilmistir.
Tarih boyunca diyapazonun degisik mutlak frekanslari olmustur.
1788: Paris - Birinci Oktav La - 409 Hz
1850: Viyana, Berlin - Birinci Oktav La - 442 Hz
1858: Paris Uluslararasi Konferansi - Birinci Oktav La - 425 Hz
1885: Viyana Uluslararasi Konferansi - Birinci Oktav La - 435 Hz
1939 ve 1941: Uluslararasi Antlasma - Birinci Oktav La - 440 Hz
Sesin Süresi, ses olarak algilanan titresimlerin zaman içindeki uzunluguna baglidir.
Sesin Gücü, titresen cismin genligine baglidir. Titresim genligi ne kadar genisse ses o kadar güçlüdür.
Ses
Rengi,çesitli enstrümanlari, insan seslerini kendi içlerinde ayirt eden
nitalige denir. Dogada basit sesler yoktur. Her ses kendinden daha tiz
birçok -doguskan olarak adlandirilan- ek seslerle -oberton, parcelle,
aliquanta, harmonics- birlikte tinlar. Bu ek sesler titresim kaynaginin tümü
hariç, ayri parçalariyla da titresmesi durumundan olusmaktadir. Böylece
cismin tümü titrestiginde, temel olan, en güçlü tinlayan ve tek olarak
algilanan ses elde edilmektedir. Cismin yarisi(1/2) titrestiginde degisik,
daha tiz bir ses olusur; 1/3'ünün titresiminden üçüncü, daha tiz bir ses
duyulur vs. Doguskanlarin sayisi teorik olarak sinirsizdir. Pratikte 40
kadar doguskan ses tespit edilmistir.
Ölçü birimi Hertz; kisaca Hz, fizikçi Heinrich Hertz'in adindan.
Oberton (alm): Üst ses.
Parcelle (Fr): Cismin kismi titresmesinden olusan ses.
Aliquanta /Lat): Bütünün kismi titresmesinden olusan ses.
Harmonicns (Lat): Beraber tinlayan ses.
Yazan/Kaynak:
Paraskev HACIEV/Temel Müzik Teorisi
Alıntı
Müzik Portalı ( http://muzikportali.com
)
|
SES SEVİYESİ |
BİLİNEN SESLER |
|
0 dB |
İnsan kulağının duyabileceği en düşük ses |
|
30 dB |
Fısıtı, sessiz konuşma |
|
50 dB |
Yağmur düşüşü, sessiz ofis, Buzdolabı, Havalandırma |
|
60 dB |
Bulaşık makinası, Dikiş makinası, normal bir konuşma. |
|
70 dB |
Yoğun trafik, vakumtemizleyici,saç kurutma makinası |
|
80 dB |
Çalar saat, Metro ;fabrika gürültüsü |
|
90 dB |
Traş makinası, Kamyon trafiği, Çim biçme makinası |
|
100 dB |
Kar aracı,çöp kamyonu,müzik seti |
|
110 dB |
Rock konseri,elektrikli Testere |
|
120 dB |
Uçağın havalanışı,gece klübü |
|
130 dB |
Delici çekiç |
|
140 dB |
Av tüfeği,Hava hücum uyarı sistemi |
|
180 dB |
Roket fırlatıcısı |
Bu yazıyla ilgili alıntılarınızda lütfen http://muzikportali.com
yöneticileri ile irtibata geçiniz.
Stereo Mecmuasi
sitesi Hakan Cezayirli tarafından
hazırlanmıştır, site içeriğininn lisanslaması Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Unported License
ile yapılmıştır.
Lisans hakkında daha ayrıntılı bilgi için http://stereomecmuasi.com/lisans.htm sayfasını ziyaret ediniz.
